Arazi Kullanım Planlaması Yönetmeliği: Toprak ve Arazi Varlığının Belirlenmesi
Arazi Kullanım Planlaması Uygulama Yönetmeliği inceleme serimizin ikinci yazısında, yönetmeliğin İkinci Bölümünü ele alıyoruz. Bu bölüm, ülke genelinde toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, etüt ve haritalama çalışmaları ile onay ve itiraz süreçlerini düzenlemektedir.
Toprak koruma ve kullanmaya yönelik haritaların oluşturulmasında yetkili makamlar, çalışma aşamaları ve verilerin toplanma biçimleri mevzuat metninde aşağıdaki şekilde belirtilmiştir.
1. Toprak ve Arazi Varlığının Belirlenmesi (Madde 5)
Arazi varlığının tespiti ve sınıflandırma işlemleri, Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda yürütülür. Maddenin tam metni ve gereklilikleri aşağıda sunulmuştur.
(1) Toprak ve arazi varlığının belirlenmesi amacı ile Bakanlık toprak koruma ve kullanmaya yönelik olarak arazi ve toprakla ilgili sınıflamaları ve haritaları yapar veya yaptırır.
(2) Ülke genelinde yapılacak toprak ve arazi varlığının belirlenmesi çalışmalarında; 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu ve diğer özel kanunlar kapsamında bulunan araziler ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununa göre onaylı imar planı bulunan arazilere ilişkin bilgi ve veriler, ilgili mevzuatına uygun köy yerleşik alanı ve civarı, yerleşik alan, kırsal yerleşik alan ile civarı ve köy yerleşim planı bulunan yerler ilgili kurum, kuruluş ve yerel yönetimlerden toplanır. Tarım arazileri, belirlenen kriterlere uygun olarak toprak ve arazi bilgilerini içerecek şekilde köy/mahalle, belde, ilçe, il, ülke bazında sıralı olarak tespit edilir ve veri tabanı oluşturulur.
(3) Toprak etüt, haritalama ve sınıflama çalışmaları, toprak etüt mühendisi tarafından, ilgili mevzuat ve standartlara uygun olarak yapılır.
(4) Toprak etüt, haritalama ve sınıflama çalışmaları; ön hazırlık, arazi çalışması, laboratuvar analizleri ve büro çalışması aşamalarından oluşur.
(5) Ülke kaynaklarının sürdürülebilir, biyolojik çeşitlilikle uyumlu, verimli ve ekonomik kullanılması, mükerrer çalışmaların önlenmesi, bilgilerin tek elde toplanması için; toprak sınıflaması sonucu hazırlanan bütün harita ve raporlar, ülke genelinde Genel Müdürlükçe onaylanır.
(6) Toprak serileri, ülke genelinde toprak serileri komisyonu tarafından karara bağlanır. Toprak serileri komisyonu teşkili ve çalışma esasları Genel Müdürlükçe belirlenir.
(7) Toprak etüt ve sınıflama çalışmalarında üretilen veriler tarım arazileri değerlendirme ve bilgilendirme sistemine yüklenir.
Maddenin İçeriğine Dair Bilgiler:
-
Veri Toplama ve Veri Tabanı Mera, orman ve onaylı imar planı bulunan alanlara dair veriler, ilgili kurumlardan ve yerel yönetimlerden toplanarak ülke bazında sıralı bir veri tabanında birleştirilir.
-
Yetki Sahibi ve Aşamalar Haritalama ve etüt işlemleri bizzat “toprak etüt mühendisi” unvanına sahip kişilerce gerçekleştirilir. Süreç; ön hazırlık, saha çalışması, laboratuvar ve ofis çalışması olmak üzere dört kademeden oluşur.
-
Onay Merci Oluşturulan tüm toprak haritaları ve etüt raporları doğrudan Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından onaylanır ve dijital sisteme yüklenir.
2. İtirazlar ve Değişiklik Talepleri (Madde 6)
Oluşturulan harita ve sınıflamalara yönelik itiraz hakları mevzuatta tek bir madde ile düzenlenmiş olup, değerlendirme merci açıkça belirtilmiştir.
(1) Genel Müdürlük tarafından onaylanmış toprak etüt ve sınıflama çalışmalarına yapılacak itiraz ve değişiklik talepleri Genel Müdürlükçe değerlendirilir ve karara bağlanır.
Maddenin İçeriğine Dair Bilgiler: Bu maddeye göre, arazilerin sınıflandırması (örneğin arazinin tarım dışı alana veya mutlak tarım alanına alınması) hususunda onaylanmış raporlara karşı yapılacak tüm itiraz ve revizyon taleplerinin muhatabı ve karar vericisi yine Tarım Reformu Genel Müdürlüğüdür.
2. Bölüm Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Madde 5’e göre bu çalışmalar, ilgili mevzuat ve standartlara uygun olarak “toprak etüt mühendisi” tarafından yapılır.
Toprak etüt, haritalama ve sınıflama çalışmaları; ön hazırlık, arazi çalışması, laboratuvar analizleri ve büro çalışması olmak üzere dört aşamadan oluşur.
Madde 6 uyarınca, onaylanmış çalışmalara yapılacak itiraz ve değişiklik talepleri Tarım Reformu Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından değerlendirilir ve karara bağlanır.





