2026 İdari Para Cezası Hesaplama Modülü Aktif!Hemen Hesapla ↓
İmar Kanunu 32 ve 42. Madde Rehberi
04 Mart 2026 3194 Sayılı Kanun Analizi
Temsili Görsel: Kaçak Yapı, Mühürleme ve Para Cezası Süreç Analizi
Öne Çıkan Mevzuat Detayları
Madde 32 Kapsamı: İlgili idare veya fenni mesul tespitiyle inşaat derhal mühürlenir. Aykırılığın giderilmesi için en fazla 1 ay süre tanınır.
Tapu Şerhi: Yapının imar mevzuatına aykırı olduğu en geç 7 gün içinde tapu kayıtlarının beyanlar hanesine işlenir.
Madde 42 Kapsamı: Para cezası; yapının m² büyüklüğü, yapı sınıfı ve bölge katsayıları üzerinden hesaplanır.
İmar Kanunu’nun 32. maddesi, ruhsatsız veya ruhsat eki projelere aykırı yapılaşmaların tespit ve mühürleme sürecini düzenler. Kanun metnine göre süreç, idarenin veya fenni mesulün ihbarı üzerine o andaki inşaat durumunun tespiti ile başlar.
“Ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine (…) aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı (…) üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur.” (İmar K. Md. 32)
1. İdari Para Cezası Hesaplaması (Madde 42)
Para cezası hesaplanırken yapının mevcut durumu ve konumu dikkate alınır. M² büyüklüğü, yapı sınıfı (lüks, ticari, konut) ve bölge katsayıları bu hesabın temel taşlarıdır.
2026 Yılı İdari Para Cezası Hesaplama (Madde 42)
Aykırılığa konu alan ve yapı sınıfına göre tahmini idari para cezasını hesaplayın.
* Bu tutar Türkiye Belediyeler Birliği’nin 2026 yılı güncel kanuni baz bedelleri üzerinden hesaplanmıştır. Emlak Vergisi asgari m² birim değeri (Madde 42/ç) bu hesaba dahil edilmemiştir.
⚠️ Kritik Uyarı:42. maddeye göre; yapının fen ve sanat kurallarına aykırı olması, can ve mal güvenliğini tehdit etmesi veya hisse parselasyonuna dayalı olması durumunda ceza oranları %100’e varan oranlarda artırılır.
2. Uygulama Örnekleri ve Yıkım Kararları
Ruhsatsız yapılan bina, yapı sahibi tarafından 1 aylık süre içinde ruhsata uygun hale getirilmezse belediye encümeni kararı ile yıktırılır.
“İlgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar (…) yıkım maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça yıkılabilir. Yıkım maliyetleri %100 fazlası ile ilgili idaresinden tahsil edilir.”
Örnek 1: Ruhsatlı bir binanın çekme mesafelerini ihlal ederek balkon kapatması durumunda; önce 32. maddeye göre mühürleme yapılır, ardından 42. maddeye göre ihlal edilen alan üzerinden ceza kesilir.
Örnek 2: Tarım arazisinde izinsiz “Tiny House” veya konteyner yapıların beton zemine sabitlenmesi durumunda, bu yapılar “taşınmaz” statüsünde değerlendirilerek 32-42 süreci işletilir.
3. Sık Sorulan Sorular
32. ve 42. Madde uygulamalarında karşılaşılan en yaygın itiraz süreçleri ve hukuki adımlar aşağıda özetlenmiştir:
Para cezasına itiraz süresi ne kadardır?
Encümen kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılmalıdır.
Yıkım kararı para cezasıyla birlikte mi gelir?
Hayır, süreçler ayrıdır ancak genellikle aynı Encümen toplantısında her iki karar da (Yıkım ve Para Cezası) birlikte alınır.
İtiraz Dilekçesi ve Mevzuat Havuzu
32. Madde iptal davaları ve para cezası itiraz formlarına buradan ulaşın.
