Yağmur Suyu ve Gri Su Sistemleri: İmar Yönetmeliği Madde 57/A Esasları

Güncel Mevzuat Kaynak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (Madde 57/A)

Yağmur Suyu ve Gri Su Toplama Sistemleri

Sürdürülebilir Yapılar İçin Yasal Zorunluluklar ve Teknik Esaslar

Kanun Maddesinden Öne Çıkanlar

Yağmur Suyu Toplama: Parsel alanı > 2.000 m² veya çatı izdüşüm alanı > 1.000 m² olan yapılarda (depo ihtiyacı 7m³ üzeri ise) zorunludur.
Gri Su Sistemleri: Konaklama binaları (>200 yatak), AVM’ler (>10.000 m²) ve Kamu Binaları (>30.000 m²) için zorunludur.
Yeşil Sertifika (YeS-TR): Yeni ruhsat alacak 10.000 m² üzeri kamuya ait sağlık, eğitim, yurt ve hizmet binaları için zorunludur.

imarX Bilgi Notu: İklim değişikliği ve kuraklık riskine karşı, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 57/A kapsamında yeni yapı ruhsat süreçlerinde “Yağmur Suyu” ve “Gri Su” toplama sistemleri belirli büyüklükteki yapılar için yasal zorunluluk haline getirilmiştir.

1. Su Toplama Sistemleri Zorunluluk Kapsamı

Mevzuat, parsel büyüklüğü, inşaat alanı ve kullanım amacına göre iki ana kategori belirlemiştir. Aşağıdaki kriterleri sağlayan projelerde ruhsat alabilmek için mekanik projede bu sistemlerin tesis edilmesi zorunludur.

💧 Yağmur Suyu Toplama Sistemleri

Depo hacmi ihtiyacı 7 m³’ün üzerinde olması kaydıyla:

Büyük Parseller: Parsel alanı 2.000 m²’den büyük alanlardaki yapılar.
Geniş Çatılar: Parseldeki toplam çatı izdüşüm alanı 1.000 m²’den büyük yapılar.
Kamu Yapıları: Depo hacmi ihtiyacı 7 m³’ü geçen kamu yapıları.

♻️ Gri Su Toplama Sistemleri

Kullanım amacına ve alanına göre zorunluluk sınırları:

Konaklama Amaçlı Binalar: Yatak sayısı 200’den fazla olan binalar (Otel, yurt vb.).
Alışveriş Merkezleri: Yapı inşaat alanı 10.000 m²’den büyük olanlar.
Kamu Binaları: Yapı inşaat alanı 30.000 m²’den büyük olanlar.

*Önemli İstisna: Sağlık ve eğitim yapılarında gri su sistemlerinin tesis edilmesi zorunlu değildir.

📌 Örnek Uygulama Senaryoları:

Örnek 1: 2.500 m² parsel üzerine kurulu bir konut projesinde; eğer hesaplanan yağmur suyu depo ihtiyacı 7m³’ün üzerindeyse, sistemin kurulması kesinlikle zorunludur.

Örnek 2: 15.000 m² inşaat alanına sahip bir devlet hastanesi projesinde; hem 30.000 m² sınırının altında olduğu hem de sağlık yapısı statüsünde olduğu için Gri Su sistemi kurmak zorunlu değildir.

2. Binalarda Diğer Tasarruf ve İklim Değişikliği Tedbirleri

Madde 57/A sadece depo hacimlerini değil, yapı içindeki mekanik armatürleri ve atık yönetimini de düzenlemektedir:

Yeşil Sertifika (YeS-TR) Zorunluluğu: Yeni yapı ruhsatı alınacak kamuya ait sağlık, eğitim, yurt ve hizmet binalarından toplam yapı inşaat alanı 10.000 m² ve üzerinde olan binalar için YeS-TR sistemi üzerinden yeşil sertifika alınması zorunludur.
Su Tasarruflu Armatürler: Lavabo ve eviyelerde musluk debisinin 6 lt/dk’yı, duşlarda ise 8 lt/dk’yı geçmeyecek şekilde projelendirilmesi esastır.
Sıfır Atık Sistemi: Yeni yapı ruhsatı aşamasında, Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamındaki atık ayrıştırma ve geçici depolama alanlarının mimari projede gösterilmesi zorunludur.
Bahçe Sulama: Parsel bahçelerinde damlama sulama sistemine uygun tasarım yapılması ve öncelikle yağmur suyu deposundaki suyun kullanılması esastır.

3. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Depo hacmi 7m³ altında çıkarsa muaf mıyım?

Evet, hesaplanan yağmur suyu depo ihtiyacı 7 metreküpün altında kalan yapılar, parsel büyüklüğü 2000 m²’den veya çatı alanı 1000 m²’den büyük olsa dahi yönetmeliğe göre bu zorunluluktan muaftır.

Okul projelerinde gri su zorunlu mu?

Hayır, Madde 57/A hükümlerinde açıkça belirtildiği üzere “Sağlık ve eğitim yapılarında gri su sistemlerinin tesis edilmesi zorunlu değildir.”

Yeni yapılacak büyük bir öğrenci yurdunda yeşil sertifika zorunlu mu?

Eğer yurt binası kamuya aitse ve toplam yapı inşaat alanı 10.000 m² veya üzerindeyse, yeni ruhsat aşamasında YeS-TR sisteminden Yeşil Sertifika alınması kanunen zorunludur.